پیام ویژه - تسنیم / وزارت دفاع ترکیه با همراهی وزارت کشور، سرویس میت و قرارگاه مرکزی ناتو،تدارکات نشست سران ناتو را بر عهده دارند.
اجلاس دو روزه سران کشورهای عضو ناتو، در روزهای هفتم و هشتم جولای در آنکارا برگزار میشود. این یکی از حساسترین نشستهای سالیان اخیر سران پیمان نظامی ناتو است. چرا که هم اکنون، شکاف و اختلاف بین آمریکا و اروپا در این پیمان قدیمی هشتاد ساله به اوج رسیده و ترکیه نیز به دنبال آن است که حتی در این شرایط دشوار، جایگاه خود را به عنوان یک عضو مهم و موثر حفظ کند.
با احتساب سران کشورهای عضو و هیاتهای سیاسی – امنیتی و همچنین کاروانهای پرشمار محافظین، تعداد مهمانان اجلاس آنکارا به 6 هزار نفر خواهد رسید.
بازار
تدابیر امنیتی برای برگزاری نشست سران ناتو در کاخ بش تپه ریاست جمهوری آنکارا، زمانی به اوج خود رسید که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا نیز اعلام کرد که برای شرکت در این نشست، راهی ترکیه میشود.
وزارت دفاع ترکیه با همراهی وزارت کشور و سرویس اطلاعاتی میت و با هماهنگی قرارگاه مرکزی ناتو، شکل دهی به ساختار این نشست را بر عهده دارد و استانداری آنکارا نیز اعلام کرده که پرسنل ادارات دولتی بین 6 تا 12 جولای در مرخصی اداری خواهند بود.
این اجلاس که به میزبانی رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و مارک روته، دبیرکل ناتو برگزار میشود، با حضور مقامات عالی رتبه متعددی از جمله دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، کییر استارمر نخست وزیر انگلیس، امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه و فردریش مرتس صدراعظم آلمان برگزار خواهد شد.
قابل توجهترین بخش آمادهسازی امنیتی، تضمین سفر هوایی امنتر برای رهبران به آنکارا است. رهبرانی که وارد آنکارا میشوند، به جای فرودگاه اسنبوغا که برای استفاده غیرنظامیان باز است، از فرودگاه نظامی اتیمسگوت استفاده خواهند کرد.
فرودگاه اتیمسگوت که در سال 1993 ساخته شده و یکی از مهمترین مراکز هوانوردی نظامی در پایتخت است، در پایان سال گذشته برای اجلاس ناتو بازسازی شد. این فرودگاه فقط 7 کیلومتر با کاخ ریاست جمهوری محل برگزاری اجلاس فاصله دارد و هزینه سنگین تعمیرات آن به 230 میلیون دلار رسیده است.
نیروی هوایی ترکیه و همچنین سامانههای پدافند هوایی ناتو در حالت آمادهباش قرار گرفتهاند و در طول هفته اجلاس، در سراسر آنکارا، هیچ امتحان، سمپوزیوم، میزگرد، مراسم فارغالتحصیلی، جشنواره، کنسرت، سرگرمی، جشن یا رویدادهای مشابه برگزار نخواهد شد.
برای تامین امنیت اجلاس سران ناتو در آنکارا، چهل هزار نفر پرسنل امنیتی در حال انجام وظیفه خواهند بود و علاوه بر مراکز اقامتی رسمی و دولتی، 15 هتل پنج ستاره که هیئتهای رسمی در آن اقامت خواهند داشت، به عنوان مناطق حساس امنیتی تعریف شدهاند و بسیاری از جادهها و خیابانهای اصلی در این منطقه به روی ترافیک بسته میشوند. علاوه بر دوربینهای سیستم مدیریت امنیت شهری (KGYS) در سراسر آنکارا، دوربینهای نظارتی سطح بالا در 100 نقطه بحرانی نصب شدهاند.
پایگاه جدید ناتو در ترکیه
پیش از این، بسیاری از سیاستمداران و رهبران احزاب ترکیه، خواهان برچیده شدن پایگاه هوایی انجرلیک و تاسیسات راداری کوره جیک بودند که هر دوی آنها در خاک ترکیه، عملاً به ناتو سرویس میدهند. اما دولت اردوغان زیر بار پذیرش این خواستهها نرفته و ایجاد ستاد فرماندهی سپاه چندملیتی (MNC-TÜR) تحت نظارت ناتو در ترکیه، به عنوان یک پیشنهاد مهم از سوی وزارت دفاع ملی ترکیه مطرح شد.
قرار است فرماندهی این سپاه را یک ژنرال نیروهای مسلح ترکیه بر عهده بگیرد و حتی انتصابات پرسنل اصلی انجام شده، اما وضعیت ستاد فرماندهی چندملیتی هنوز نهایی نشده است.
ژنرال یاشار گولر وزیر دفاع کابینه اردوغان در پاسخ به سوالات مکرر نمایندگان پارلمان ترکیه درباره ستاد مزبور، از این موضوع خبر داده که اصل موضوع صحت دارد، اما جزئیات آن، هنوز نهایی نشده است.
این در حالی است که برخی از دانشگاهیان و کارشناسان روابط بین الملل در ترکیه، بر این موضوع تاکید میکنند که احداث چنین قرارگاه چندملیتی بزرگی در خاک ترکیه، قطعاً به روابط آنکارا – مسکو، آسیب جدی خواهد زد.
تصمیم ترکیه چیست؟
یکی از مهمترین پرسشها درباره روابط ترکیه و پیمان نظامی ناتو، توجه به احتمال انحلال ناتو به خاطر نگرش سرد دونالد ترامپ به این ائتلاف قدیمی غرب است. در نتیجه ترکیه باید تلاش کند تا در صورت انحلال ناتو، در ساختار امنیتی – دفاعی نوین اروپا، جایی برای خودش دست و پا کند.
به باور تحلیلگران، گاهی اوقات اجلاسهای بزرگ نه برای حل مشکلات تاریخی، بلکه برای اطمینان از عدم فروپاشی نظم موجود برگزار میشوند. در نتیجه ترکیه نیز امیدوار است در اجلاس آنکارا، چنین اطمینان خاطری پیدا کند.
ترکیه در حال حاضر، هم برای نوسازی اسکادران جنگندههای نیروی هوایی ارتش و هم برای استفاده از سامانههای موشکی مناسب، با مشکلات بسیاری روبروست اما عضویت در ناتو، نه تنها این مشکلات را حل نکرده، بلکه موجب اعمال تحریم نظامی غرب علیه ترکیه شده و در این چند سال، اردوغان به خاطر خرید سامانه موشکی اس 400 روسی، بارها مورد انتقاد سران کشورهای عضو ناتو قرار گرفته است.
با این حال، هنوز هم خبری از رفع تحریم تسلیحاتی و احتمال فروش جنگندههای اف 16 و اف 35 به ترکیه دیده نمیشود و این کشور امیدوار است نهایتاً با خرید جنگندههای یوروفایتر از انگلیس و خرید جنگندههای دست دوم قطر و عمان و نصب سامانههای پاتریوت امانتی، مشکلات خود را حل کند.
در پایان باید گفت: هم اکنون اتحاد نظامی ناتو، با چندین مشکل ساختاری روبرو است که برخی از آنها را میتوان به این شکل دسته بندی کرد:
ابهام درباره تعهد آمریکا به ماندن در ناتو و تعهد به تامین امنیت اروپا.
دیدگاه ترامپ در مورد ناتو و فشار برای تقسیم بار مسئولیت.
تناقض بین تمایل اروپا به استقلال استراتژیک و وابستگی آن به آمریکا.
نوع رویکرد اعضا به روسیه.
ابهام درباره آینده جنگ اوکراین.
تاثیر تنشهای خاورمیانه بر دستور کار ناتو.
بلاتکلیفی درباره نامزدهای عضویت و توسعه ناتو.
با توجه به موضوعات بالا، کسی از اجلاس آنکارا توقع و انتظار طراحی یک دکترین جدید دفاعی ناتو یا یک معماری امنیتی جدید اروپایی با تصمیمات ندارد. در نتیجه نهایتاً انتظار میرود که تعهدات جدید برای افزایش هزینههای دفاعی و توجه به ضرورت گسترش صنایع دفاعی اروپا مطرح شود و در عین حال، یک تضمین نمادین مبنی بر تداوم حضور آمریکا در ناتو ارائه شود.