پیام ویژه

آخرين مطالب

24 سال پس از آن روز؛ چرا دیگر کسی دوم خرداد را به یاد ندارد؟ يادداشت

24 سال پس از آن روز؛ چرا دیگر کسی دوم خرداد را به یاد ندارد؟
  بزرگنمايي:

پیام ویژه - 24 سال پیش در روز دوم خرداد 1376 پیروزی پیش بینی نشده سید محمد خاتمی بر اکبر ناطق نوری، جریان شناسی سیاسی در ایران را دستخوش تغییر کرد. اما چرا دیگر این روز اهمیت سابق را ندارد؟
در روز دوم خرداد سال 1376 سید محمد خاتمی وزیر مستعفی دولت هاشمی که در کنج کتابخانه ملی ایران نشسته بود، شگفتی ساز شد. او که بعدها گفته شد حتی خودش هم آماده پیروزی در انتخابات نبود، توانست رئیس قدرتمند مجلس را شکست دهد. کسی که گفته می شد می خواهد تداوم بخش دولت مرحوم هاشمی باشد.
اما پیروزی اصلاح طلبان در روز دوم خرداد نه به دلیل پیروزی خاتمی، بلکه به خاطر شکل گرفتن جریانی در کشور در تاریخ ماندگار شد که بعدها از دل چپ سنتی یا چپ خط امامی در دهه شصت بیرون آمد و تحت عنوان جریان اصلاح طلب تا دو دهه بعد موفق شد در سپهر سیاست ایران ماندگار شود.
امروز اما درحالی بار دیگر سخن از دوم خرداد به میان می آید که دیگر نه نشانی از سید محمد خاتمی و تَکرارهای او باقی مانده و نه کسی حوصله به یاد آوردن دوم خرداد را دارد. شاید به این دلیل که دوگانه «اصلاح طلب / محافظه کار» که در دهه نود به «اصلاح طلب / اصولگرا» تغییر نام پیدا کرد، به سرنوشت «راست و چپ» دهه شصت دچار شده است و دیگر صورتبندی دقیقی برای توصیف شرایط سیاسی کشور نیست.
این موضوع را در دی ماه 1396 معترضان به عملکرد دولت روحانی در خیابان فریاد زدند، آن زمان که می گفتند «اصلاح طلب، اصولگرا، دیگه تموم ماجرا».
چند اتفاق باعث شد تا این جریان شناسی سیاسی دچار تحول شود. یکی اینکه جریان اصلاح طلب در مقاطعی از تاریخ سیاسی کشور که اوج آن در سالهای 78 و 88 بود، دچار رادیکالیسمی شد که فاصله جریان اصلاحات را از مرکزیت قدرت سیاسی زیاد کرد و دیگری آنکه پدیده ای به نام محمود احمدی نژاد در کشور شکل گرفت که خود، تبدیل به جریان سومی شد و جریان اصولگرایی را دچار استحاله کرد.
برای همین است که امروز چهره های برجسته راست گرا مانند ناطق نوری و لاریجانی به اصلاح طلبان نزدیک شده اند و چهره های مشهور اصلاح طلب، خارج از کشور در نقش اپوزسیون ایفای نقش می کنند و سران اصلاحات هم یا ممنوع التصویر هستند و یا در حصر به سر می برند.
در شرایط فعلی، دیگر دوگانه اصلاح طلبی و اصولگرایی توصیف کننده شرایط کشور نیست. چپ های غیرمذهبی در خارج از کشور متحد محمود احمدی نژادی شده اند که به ظاهر راستگرا به شمار می رود و لیبرالها به سمت راستگرایان سنتی گرایش پیدا کرده اند که زمانی جناح بازار توصیف می شدند.
اصلاح طلبان باید پایان خود را بپذیرند و آماده شکل گیری صف آرایی های سیاسی تازه باشند. آنها نیاز به نامی جدید و شعارهایی جذاب تر دارند
امروز پس از 24 سال باید به صورتبندی تازه ای برای توصیف فضای سیاسی کشور فکر کرد و اصلاحات را در معنایی وسیع تر از آنچه در سالهای اخیر به ماندن در قدرت تعبیر می شد، فهمید. زمانی سعید حجاریان از چهره های نام آشنای اصلاح طلب شعار «اصلاحات مُرد، زنده باد اصلاحات» سر می داد اما شاید امروز این شعار دیگر نتواند واقعیتها را به خوبی به تصویر بکشد و بدنه اصلاح طلب را راضی کند که به نفع این جریان وارد عرصه انتخابات شود.
در اینکه اصلاحات مُرده، شاید تردیدی نباشد اما اینکه جایگزین آن، بار دیگر شعار زنده باد اصلاحات باشد، پرسشی است که پاسخ بسیاری از اصلاح طلبان سابق به آن مثبت نیست.
هرچند برخی چهره های اصلاح طلب، نیای اصلاح طلبی را به امیرکبیر و مصدق و چهره هایی دیگر در تاریخ معاصر کشور متسل می کنند و شجره نامه ای بلندبالا برایش می نویسند، اما واقعیت این است که اصلاح طلبی در ایران در معنای جریان شناسی حزبی – سیاسی بیشتر از 24 سال عمر ندارد و این جوان این روزها توان کافی برای برخاستن به عنوان یک جریان ریشه دار در فضای سیاسی ایران را ندارد.
شاید به همین دلیل است که به دنبال یار کمکی از این سو و آنسو می گردد، اما به نظر نمی رسد این چهره های قرضی، بتواند به جان گرفتن اصلاحات کمک کند. اصلاح طلبان باید پایان خود را بپذیرند و آماده شکل گیری صف آرایی های سیاسی تازه باشند. آنها نیاز به نامی جدید و شعارهایی جذاب تر دارند. آینده ایران نه اسم، رسم سیاسی را به یاد می آورد. این رسم می تواند همچنان اصلاح طلبانه باشد، اما برند اصلاح طلبی برای فعالیت سیاسی دیگر چندان راهگشا و جذاب نیست و باید منتظر بود که در عصر جدید سیاسی که از سال 1400 و در قرنی نو رقم می خورد، برندهای سیاسی تازه از خاکستر اصلاح طلبی و اصولگرایی برخیزند. برندهایی که شاید توصیفی واقعی تر از فضای سیاسی کشور به دست بدهند.

لینک کوتاه:
https://www.payamevijeh.ir/Fa/News/667686/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

تشییع پیکر مطهر شهید امنیت در شهرستان اقلید

مصادیق فرهنگ ایثار و شهادت در جامعه شناسایی و معرفی شود

جهاد تبیین در سایه کار جهادی، دلی و انقلابی محقق می‌شود

مادر شهیدان گرانقدر «نعمائی» به فرزندان شهیدش پیوست

580 برنامه خاطرات والدین شهدا در قم تولید شد

رشادت‌های شهدا وظیفه‌ای سنگین را بر دوش مسئولان قرار داده است

تعویض پرچم مزار شهدای انقلاب اسلامی گلزار شهدای بهشت زهرای تهران

آیین «میهمانی لاله‌ها» در سراسر کشور برگزار می‌شود

نخستین قرعه کشی جشنواره ماه عسل کیش برگزار شد

عبدالملکی مهمان امشب صف اول

ادامه موج سرما و یخبندان در افغانستان

رهامی: باید مجازات محارب متناسب با جرم انجام گرفته باشد/ یک نظام وقتی مقدس و محترم است که رضایت مردم را در عقبه خود داشته باشد/ کاری کنیم که مردم احساس کنند خواسته های آنان در قالب این نظام تأمین می شود

تصمیم الهام‌علی‌اف درخصوص سفارت آذربایجان در ایران؛ کنسولگری تبریز به کار خود ادامه می‌دهد

66 زمین لرزه در خوی ثبت شد

13 استان دارای بیشترین کودک کار

این تخصص‌های پزشکی دیگر طرفدار ندارند؛ افزایش تمایل به رشته‌های زیبایی

چتر بارش برف و باران بر سر ایران

کشف داروهای بیماران سرطانی در منزل مسکونی

سارقین روزبه‌روز گستاخ‌تر؛ دستگیره‌های در سوژه جدید دزدها

لرزش سازه 200 تنی کارخانه سیلیکون خوی بر اثر زمین‌لرزه

در کدام کشور‌ها برای ایرانیان کارت ملی صادر می‌شود؟

زمین‌گیر شدن بیش از 150 تانکر سوخت در مرز باشماق

تصاویری جذاب از توله شیر سفید ایران

مشت و لگدهای دختر جوان بر صورت یک پسر!

دهقانی‌فیروزآبادی: از نخبگان غیرایرانی علاقمند به فعالیت در کشور حمایت می‌کنیم

ورود به ایستگاه پلیس با وانت

عضو مجمع: 150 هزار بازمانده از تحصیل به کلاس درس بازگشتند

شیطنت مدیر شبکه آموزش روی آنتن تلویزیون

وقتی «خفن» و «سیس‌اش نمیخوره» به برنامه زنده صداوسیما رسیدند!

بسیج دستگاه‌های خدماتی در پی بارش برف در تهران

تیراندازی به قهرمان کشتی ایران در بزرگراه

وضعیت وحشتناک ساختمان‌های ناایمن در تهران!

آخرین تغییرات آب و هوا در کشور

تصادف شدید قطار باری با خودرو

قوه قضائیه چگونه بساط شهود حرفه‌ای را جمع کرد؟

انفجار عمدی‌گاز در یک منزل مسکونی؛ 10 واحد مجاور آسیب دید

پلمب یک داروخانه در پی کشف حجاب و اقدام هتاکانه متصدی

سردار رحیمی: امروز حتی یک مورد اراذل و اوباش در تهران وجود ندارد

دختر جوان: نامزدم دزد نیست، فقط طلبش را می‌خواست

فرمانده فراجا: پلیس دیپلماتیک بر اساس پروتکل‌های مشخص عمل می‌کند

استاندار تهران: آرامش امروز ما نشان از نمره قبولی فراجا در عملکرد است

احتمال سیل در تهران

بارش شدید برف در کشمیر هند

بازداشت دو سارق به اتهام قتل فرمانده پایگاه بسیج ثارالله تهران

شهادت مامور پلیس در ماجرای آدم‌ربایی

قدیمی‌ ترین آهنگ جهان را بشنوید

خطر هولناک با خوابیدن به یک سمت بدن!

واکنش علی ضیا به طرح جدید مجلس برای مجازات اظهار نظر افراد مشهور

جهش صادرات و تولید نفت ایران

وزیر اقتصاد: سامانه یکپارچه اموال تملیکی باید سال آینده اجرایی شود