پیام ویژه

آخرين مطالب

چالش‌های مذاکرات ایران و امریکا یادداشت

چالش‌های مذاکرات ایران و امریکا
  بزرگنمايي:

پیام ویژه - دیپلماسی ایرانی /متن پیش رو در دیپلماسی ایرانی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
سعید محمدی کاوند| مذاکرات میان ایران و آمریکا همواره یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بوده است. در شرایط کنونی، ورود به مذاکره با آمریکا از دیدگاه بسیاری از تحلیل‌گران نه‌تنها غیرمنطقی بلکه برخلاف منافع ملی ایران تلقی می‌شود. این نتیجه‌گیری ریشه در عوامل متعددی ازجمله بی‌اعتمادی تاریخی، فشارهای اقتصادی، تضاد منافع استراتژیک، ملاحظات داخلی و جایگاه منطقه‌ای ایران دارد که همگی دست‌یابی به یک توافق پایدار را دشوار می‌سازند. 
یکی از اصلی‌ترین موانع مذاکرات، سابقه‌ی بی‌اعتمادی عمیقی است که میان دو کشور شکل گرفته است. تجربه‌ی توافق هسته‌ای سال 2015 (برجام) نشان داد که حتی در صورت پایبندی کامل ایران به تعهدات خود، تضمینی برای وفاداری آمریکا به توافق وجود ندارد. خروج یک‌جانبه‌ی دولت ترامپ از برجام در سال 2018 و اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران، برای تهران این پیام را به همراه داشت که هرگونه توافقی با آمریکا ممکن است در آینده توسط دولت‌های بعدی این کشور نقض شود. این مسئله سبب شده که نگاه تصمیم‌سازان ایرانی به مذاکرات، بااحتیاط و بدبینی همراه شود. 
تحریم‌های اقتصادی نیز یکی دیگر از عواملی است که مذاکره را از دیدگاه ایران غیرعقلانی می‌کند. آمریکا این تحریم‌ها را ابزاری برای وادار کردن ایران به پذیرش شرایط خود می‌داند، درحالی‌که از نگاهِ مذاکره‌کنندگان ایرانی، این سیاست نوعی جنگ اقتصادی است که هدفی جز تسلیم کردن ایران ندارد. تحریم‌های گسترده در بخش‌های مهمِ اقتصاد ایران، ازجمله انرژی، بانکداری و صنایع کلیدی، فشار اقتصادی سنگینی به ایران وارد کرده، اما ایران بر این باور است که مذاکره در چنین شرایطی نه‌تنها منجر به توافقی پایدار نمی‌شود، بلکه به‌طرف مقابل این پیام را منتقل می‌کند که فشارهای اقتصادی می‌توانند مؤثر واقع شوند. ازاین‌رو، سیاست‌گذاران ایرانی معتقدند که ورود به مذاکره در چنین فضایی، نه‌تنها به کاهش فشارها منجر نخواهد شد، بلکه به آمریکا این انگیزه را خواهد داد که در آینده نیز از همین ابزار برای گرفتن امتیازات بیشتر استفاده کند.
مسئله‌ی دیگری که روند مذاکرات را دشوار می کند، تضاد منافع استراتژیک میان دو کشور است. ایران و آمریکا اختلافات عمیقی فراتر از موضوع هسته‌ای دارند که شامل نفوذ منطقه‌ای ایران، برنامه‌های موشکی و حمایت از گروه‌های مقاومت می‌شود. سیاست واشینگتن همواره بر مهار قدرت منطقه‌ای ایران و کاهش نفوذ آن در خاورمیانه متمرکز بوده است، درحالی‌که تهران این مسائل را جزو اصول امنیت ملی خود می‌داند و حاضر به معامله بر سر آن‌ها نیست. از نگاه ایران، کاهش توانایی‌های نظامی و عقب‌نشینی از مواضع منطقه‌ای، امنیت کشور را به خطر می‌اندازد، به‌ویژه در شرایطی که رقبای منطقه‌ای مانند عربستان سعودی و اسرائیل از حمایت کامل آمریکا برخوردارند. در چنین فضایی، حتی اگر مذاکراتی میان دو کشور انجام شود، رسیدن به یک توافق جامع بسیار دشوار خواهد بود، چراکه هیچ‌یک از طرفین حاضر به عبور از خطوط قرمز خود نیستند.
تجربه‌ی خروج آمریکا از برجام موجب شده که حتی بسیاری از سیاستمداران میانه‌رو نیز نسبت به مذاکره‌ی مجدد با آمریکا تردید داشته باشند. در چنین شرایطی، حتی اگر دولت بخواهد وارد مذاکره شود، فشارهای داخلی و احتمال تکرار تجربه‌ی شکست‌خورده‌ی گذشته، مانعی جدی بر سر راه آن خواهد بود. علاوه بر این، اگر مذاکره‌ای صورت گیرد و توافقی حاصل شود که درنهایت مانند برجام از سوی آمریکا نقض شود، اعتبار سیاسی مذاکره‌کنندگان ایرانی به‌شدت زیر سؤال خواهد رفت و این موضوع می‌تواند پیامدهای داخلی جبران‌ناپذیری داشته باشد.
ملاحظات منطقه‌ای نیز یکی از عوامل کلیدی در تصمیم ایران برای عدم ورود به مذاکره است. تهران خود را یک قدرت تأثیرگذار در خاورمیانه می‌داند و معتقد است که مذاکره با آمریکا در شرایط نابرابر، می‌تواند موقعیت منطقه‌ای آن را تضعیف کند. سیاست‌های آمریکا در منطقه، ازجمله حمایت از رقبای ایران مانند عربستان سعودی و اسرائیل، این نگرانی را برای تهران ایجاد کرده که هدف اصلی واشینگتن، منزوی کردن و مهار ایران است. ازاین‌رو، بسیاری از مقامات ایرانی استدلال می‌کنند که ورود به مذاکرات و دادن امتیازات، نه‌تنها روابط ایران با هم‌پیمانان منطقه‌ای‌اش را تضعیف می‌کند، بلکه این پیام را به رقبا می‌دهد که با افزایش فشار، می‌توانند امتیازات بیشتری بگیرند. 
در مقابل، آمریکا نیز دلایل خاص خود را برای ورود به مذاکرات با ایران دارد. واشینگتن نیک می داندکه سیاست فشار حداکثری، علی‌رغم آسیب‌های اقتصادی شدید به ایران، به تغییر رفتار تهران موفق نشده است. ایران همچنان برنامه‌ی هسته‌ای خود را توسعه داده، نفوذ منطقه‌ای خود را حفظ کرده و توانایی‌های نظامی‌اش را افزایش داده است.
یکی دیگر از دلایل تمایل آمریکا به مذاکره، تغییر اولویت‌های استراتژیک آن در عرصه‌ی بین‌المللی است. واشینگتن در حال تغییر تمرکز خود از خاورمیانه به رقابت با چین و روسیه است. در این راستا، کاخ سفید ترجیح می‌دهد که تنش با ایران را کاهش و منابع خود را برای مقابله با چالش‌های مهم‌تر جهانی اختصاص دهد.
در مجموع، می‌توان استدلال کرد که ایالات‌متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران هدف اصلی خود از مذاکره را بیشتر مدیریت و کنترل تنش‌ها در روابط دوجانبه می‌دانند تا دستیابی به توافقات طولانی‌مدت و پایدار. این دیدگاه به وضوح از رویکردهای هر دو کشور در قبال یکدیگر قابل مشاهده است. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که هرچند مذاکره میان ایران و آمریکا ممکن است به‌دنبال دستیابی به توافقاتی خاص باشد، اما در واقع هر دو کشور در وهله‌ی اول هدفی جز مدیریت و کنترل تنش‌ها و جلوگیری از بحران‌های بزرگ‌تر ندارند.
بازار

لینک کوتاه:
https://www.payamevijeh.ir/Fa/News/1572181/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

راز شناسایی بیماری‌های پنهان قبل از اینکه دیر شود!

پایان سلطه بر دریا

سرمقاله کیهان/ رژه روی اعصاب دنیا؛ با ترامپ چگونه باید برخورد کرد؟

فرمانده عملیات پروازی هند: نیروهای پاکستانی به مناطق مرزی گسیل شدند

برقراری اولین ارتباط تلفنی بین هند و پاکستان

حریم هوایی پاکستان برای 24 ساعت دیگر بسته خواهد ماند

وبینار آموزشی تازه‌های سلامت در ارولوژی و سالمندی برگزار شد

پیکر پسر گمشده در رودخانه پیدا شد

مقام صنفی: سیاست خودرویی کشور، رونق تولید چین است!

زمان انتشار HyperOS 2.2 شیائومی اعلام شد

مکزیک از گوگل شکایت کرد

آیا ترامپ می‌خواهد در عربستان «کشور فلسطین» را به رسمیت بشناسد؟

شرکت هواپیمایی ایتالیا نیز از تل‌آویو گریزان شد

تحلیل رئیس اسبق گمرک ایران از حادثه بندر شهید رجایی بندرعباس

سرمقاله ایران/ سوغات همدان

پیام غول‌ها به «مذاکرات»

پرواز گسترده جنگنده‌های صهیونیست در آسمان پایتخت سوریه

حضور رهبران اروپایی متحد اوکراین در کی‌یف هم‌زمان با اوج تنش با روسیه

عملیات جدید مقاومت علیه نظامیان صهیونیست در غزه

کرملین: آمریکا شروع به درک مواضع روسیه کرده است

تماس تلفنی وزیر خارجه آمریکا با رئیس ستاد ارتش پاکستان

اجتماع بزرگ امام رضایی‌ها در قلب پایتخت

مصرف برق هر ماینر به اندازه یک کولرگازی؛ افزایش مخفیانه ماینرهای غیرمجاز

پرداخت تسهیلات اشتغال و کارآفرینی به ایثارگران 124 درصد افزایش داشته است

رگبار باران و تگرگ در 7 استان طی امروز و فردا

سامانه GPS به ماه می‌رود!

دو موضع متناقض؛ انتقاد «کیهان» از پزشکیان

تشدید درگیری‌ها در مرز هند و پاکستان

همزمان با تشدید تنش‌ها بین دهلی‌نو و اسلام‌آباد؛ زلزله شدید در پاکستان

شرایط معافیت مالیاتی کودکستان‌ها اعلام شد

روزنامه صهیونیستی: «ترامپ» قصد دارد کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد

جزئیات انسداد 10 روز جاده کندوان اعلام شد

رونمایی از دیوارنگاره خلیج فارس در نمایشگاه کتاب تهران

سرمقاله اعتماد/ ترامپ و تغییر نام خلیج‌فارس؟!

پرداخت تسهیلات به ایثارگران 124 درصد افزایش داشته است

شتاب بیمه دی در مسیر هوشمندسازی و ارتقاء خدمات پس از فروش

مجارستان: اروپا از ترس پاسخگو شدن مانع صلح در اوکراین می‌شود

وزارت خارجه آمریکا: همکاری چین و روسیه جهان را ناامن می‌کند

ترامپ تعرفه واردات چین را مشخص کرد

یک نیروی پلیس حین اجرای ماموریت به شهادت رسید

سرمقاله آرمان ملی/ ترامپ و تناقض‌های خودساخته

سفر رئیس مجلس شورای اسلامی به استان گلستان

رای بخش دوم پرونده گروه رستمی صفا صادر شد

گزارش معاون وزیر کار از دیدار امروز کارگران با رهبر انقلاب

ماست‌مالی خباثت‌های ترامپ در روزنامه‌های اصلاح طلب

پاکستان نشست فوق‌العاده هسته‌ای تشکیل می‌دهد

تغییر موضع دولت «ترامپ» درباره سلاح حماس

وقوع سیل شدید در پایتخت سومالی

دستور جدید به ادارات درباره خاموشی سیستم‌های سرمایشی پس از وقت اداری

آشفتگی در بازار پروتئین؛ تخم‌مرغ، جانشین گوشت شد!