پیام ویژه - ایسنا /روزنامه آمریکایی تحلیل کرد کنفرانس امنیتی مونیخ در یک سال گذشته و از زمان روی کار آمدن مجدد دونالد ترامپ در ایالات متحده به صحنهای برای برجستهسازی تغییر در رویکرد واشنگتن نسبت به متحدان اروپایی تبدیل شده است.
اروپاییها در فاصله یک سال، سه سخنرانی کاملا متفاوت از سه مقام ارشد دولت آمریکا را درباره آینده روابط اروپا و آمریکا شنیدند؛ معاون رئیسجمهور، وزیر خارجه و مقام ارشد پنتاگون در سه سخنرانی کلیدی در این کنفرانس پیامهایی متناقض شامل سرزنش «دموکراسی اروپایی» تا تاکید بر «ارزشهای مشترک تمدنی» و دفاع از «تمدن غربی» و نهایتا دعوت به همکاری بر اساس «منافع مشترک» را ارسال کردند.
به نوشته روزنامه «نیویورک تایمز» اما این پیامها اروپاییها را در ابهام فرو برده و اروپا نمیداند با کدام آمریکا متحد است.
روزنامه آمریکایی تحلیل میکند اروپاییها در شرایطی خود را برای تغییر اساسی در روابط آینده خود با واشنگتن آماده میکنند که در یک سال اخیر، سه پیام متفاوت از سوی تیم دونالد ترامپ در خصوص نحوه بازتعریف رابطه آمریکا با متحدانش شنیدهاند. هر یک از این پیامها لحن متفاوتی داشت، اما همگی در یک هدف مشترک بودند: وادار کردن اروپا به ورود به عصری جدید که در آن، تعهد واشنگتن برای دفاع از متحدان با محدودیتهای تازهای مواجه است.
سخنرانی ونس؛ حمله تمامعیار به دموکراسی اروپایی
نخستین پیام، توسط «جی.دی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، در کنفرانس سال گذشته مونیخ ایراد شد. ونس در سخنانی تند و بیپروا، به محکومیت سبک دموکراسی اروپایی پرداخت و مدعی شد که سرازیر شدن موج مهاجران به این قاره و محدودیتهای اروپا علیه احزاب راست افراطی، تهدیدی بزرگتر از روسیه برای این قاره محسوب میشود.
بازار
این سخنرانی با سکوتی همراه با بُهت و حتی حبس نفس حاضران در سالن همراه شد. اروپاییها به سختی میتوانستند باور کنند که مقام اجرایی شماره ۲ آمریکا، تهدید داخلی از ناحیه مهاجران و محدودیت احزاب راستگرا را خطرناکتر از روسیه بداند.
پیام روبیو؛ بازگشت به ریشههای تمدنی
پیام دوم از سوی «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا که روز شنبه در کنفرانس امسال سخنرانی کرد ایراد شد؛ پیامی که به منزله یک نسخه خفیفتر و قابل قبولتر از همان پیام ونس بود. او برخلاف همحزبی خود، لحنی نرمتر و قابلهضمتر از همان پیام را به کار برد. روبیو با ترسیم تصویری مبهم و گاه آرمانی از تاریخ فرهنگی مشترک اروپا و آمریکا، هشدار داد که هر ۲ طرف، در صورت نیافتن راهی برای کنترل مرزهای خود، با خطر «محو تمدنی» مواجه خواهند شد.
این سخنرانی که در هتل بایریشر هوف، یادگار باوقار اروپای قدیم ایدهآل از نظر روبیو، ایراد شد، با استقبال و تشویق ایستاده حاضران روبهرو شد. «اورزولا فون در لاین»، رئیس کمیسیون اروپا، اظهارات روبیو را «اطمینان بخش» توصیف کرد. «ولفگانگ ایشینگر»، رئیس کنفرانس امنیتی مونیخ با اشاره به تفاوت لحن ونس و روبیو، خاطرنشان کرد: در حالی که ونس سال گذشته از ناتو به عنوان «آنها» یاد میکرد، روبیو از ائتلاف با تعبیر «ما» سخن گفت.
رویکرد کولبی؛ همکاری بر اساس منافع، نه ارزشها
سومین و شاید واقعبینانهترین پیام، از سوی البریج کولبی، معاون وزیر دفاع آمریکا در امور سیاستگذاری در همان کنفرانس ارائه شد. کولبی به عنوان بلندپایهترین مقام دفاعی حاضر در کنفرانس، پیامی کلاسیک از رویکرد آمریکا برای اولویت دادن به امنیت ملی خود و همکاری بر اساس منافع مشترک و نه ارزشهای مشترک ارائه کرد. او توصیه کرد ۲ طرف بر «مسائل دقیق و عملی» متمرکز شوند.
این رویکرد که از زبان یک مقام ارشد پنتاگون بیان میشد، نشاندهنده نگاه عملگرایانه واشنگتن به آینده روابط با اروپاست؛ نگاهی که در آن، توانمندیهای دفاعی و همکاریهای عملیاتی، اولویت بیشتری بر اشتراکات ارزشی و فرهنگی دارد.
مخاطبان داخلی و استراتژی واحد
تحلیلگران معتقدند که این سه پیام متفاوت، صرفا نتیجه اختلاف سلیقه در تیم ترامپ نیست. ونس و روبیو که هر دو میتوانند رقبای جدی برای نامزد ریاست جمهوری حزب جمهوریخواه یا حتی به عنوان نامزد معاون اول در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۸ باشند، سخنان خود را برای مخاطبان داخلی نیز طراحی میکنند. هر عبارت آنها توسط هواداران تندروی جنبش ترامپ موسوم به «ماگا» (آمریکا مجددا با عظمت کنیم) که نسبت به مداخلات واشنگتن در نقاط مختلف جهان اعم از ونزوئلا، سوریه، گرینلند یا ایران بدبین هستند، زیر ذرهبین قرار میگیرد.
به نوشته نیویورک تایمز اما مخاطب اصلی این پیامها، متحدان ناتو هستند. اروپاییها میدانند که با وجود تعهدشان به افزایش چشمگیر بودجه نظامی تا سال ۲۰۳۵، در صورت گسترش شکاف با آمریکا، نیازمند بازتولید قدرت و نفوذ گسترده واشنگتن خواهند بود؛ پروژهای که هزینههایی به مراتب بالاتر داشته و ۱۰ تا ۲۰ سال زمان خواهد برد.
ایشینگر در ارزیابی خود از سخنرانی روبیو گفت: با وجود لحن نرمتر، این سخنرانی یک «جهانبینی کاملا آمریکایی» ارائه کرد. او افزود: «این قابل درک است که اروپاییها در مواجهه با این پیام کمی گیج شوند چراکه در عرض یک سال، سه پیام متفاوت از متحد دیرینه خود دریافت کردهاند.»
در نهایت، آنچه کنفرانس امنیتی مونیخ امسال را به نقطه عطفی در روابط فراآتلانتیک تبدیل کرد، نه صرفا محتوای سخنرانیها، بلکه پیام روشن واشنگتن به اروپا بود: دوران حمایت بیقید و شرط به سر آمده و متحدان باید خود را برای عصری جدید در روابط با آمریکا آماده کنند.