پیام ویژه - اعتماد / «کدام ساختمانها در زلزلههای ونزوئلا خراب شد؟» عنوان یادداشت روز در روزنامه اعتماد به قلم مهدی زارع که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
زمینلرزههای دوگانه ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ ونزوئلا - ۳ تیر ۱۴۰۵ - با بزرگاهای ۷.۲ تا ۷.۵ رخ داد . زمینلرزه اول (بزرگای ۷.۲) در ساعت 4 و 33 دقیقه و 18 ثانیه و زمینلرزه دوم (بزرگای ۷.۵) تنها ۳۹ ثانیه بعد در ساعت 18 و 5 دقیقه و 11 ثانیه به وقوع پیوست . این دو رخداد در حدود ۱۶۰ تا ۲۰۰ کیلومتری کاراکاس - پایتخت- با حدود ۲ میلیون نفر و حدود ۵۶ تا ۶۰ کیلومتری شهر والنسیا با بیش از ۱.۶ میلیون نفر جمعیت رخ داد. فاصله زمانی این دو رویداد کمتر از یک دقیقه و فاصله مکانی کانونهای آنها حدود ۱۰ کیلومتر است . کانون زمینلرزهها در ایالت یاراکوی، در نزدیکی شهر ساحلی مورون قرار داشت . این زمینلرزه بهطور بالقوه بر بیش از ۶.۷ میلیون نفر در سراسر ونزوئلا اثر گذاشته است. سامانه گوگل از میلیاردها گوشی اندرویدی به عنوان یک شبکه لرزهنگار استفاده میکند. شتابسنج داخلی گوشیها که برای چرخش صفحه کاربرد دارد، میتواند امواج اولیه زلزله (امواج P) را که سرعت بیشتری دارند و خسارت کمتری ایجاد میکنند، تشخیص دهد . تنها ۳ ثانیه پس از وقوع زمینلرزه، گوشیهای اندرویدی امواج P را شناسایی کردند . سرورهای گوگل در ۹ ثانیه اطلاعات را پردازش و اولین هشدارها را ارسال کردند . گوگل اعلام کرد که این هشدارها به ۱۱.۴ میلیون نفر رسیده است . حدود ۱.۴ میلیون نفر از کسانی که در شدیدترین منطقه لرزش بودند، هشدار سطح «اقدام کن» (Take Action) را دریافت کردند . افرادی که دورتر بودند، چند ثانیه تا ۲ دقیقه فرصت واکنش داشتند . برای نزدیکترین مناطق به کانون، هشدار همزمان با شروع لرزش رسید . ونزوئلا فاقد سیستم ملی هشدار پیشهنگام زلزله است. سامانه گوگل این شکاف را برای کاربران اندروید پر کرد و در عمل به یکی از اصلیترین ابزارهای هشدار در این کشور تبدیل شد . این قابلیت تنها مختص گوشیهای اندرویدی است، زیرا شرکت اپل سامانه مشابهی مبتنی بر دادههای گوشیهای آیفون ندارد . یکی از شهروندان کاراکاس گفت که هشدار گوشی او چند ثانیه قبل از لرزش به صدا درآمد و به خانوادهاش فرصت داد تا خانه را ترک کنند . بر اساس جدیدترین اطلاعات و گزارشهای رسمی از زمینلرزههای دوگانه ۲۴ ژوئن تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶ در ونزوئلا ابعاد فاجعهبار زلزلههای دوگانه ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ در ونزوئلا بیش از پیش آشکار شده است. آمار تلفات و خسارات بهطور قابل توجهی افزایش یافته و تحلیلها بر آسیبپذیری شدید ساختمانها، به ویژه سازههای قدیمی و غیراستاندارد تاکید دارد. بر اساس آخرین آمار رسمی ارایه شده توسط خورخه رودریگس، رییس مجلس ملی ونزوئلا تا ۲۹ ژوئن تعداد جانباختگان به 1719 نفر افزایش یافته است . همچنین بیش از 3200 نفر در بیمارستانها بستری شدهاند و تعداد مجروحان از مرز 5 هزار نفر گذشته است .هنوز بیش از ۵۰ هزار نفر نیز گم شده و با وضعی نامشخص هستند. گزارشها حاکی از تخریب یا آسیب گسترده به ساختمانهاست. آمار رسمی اعلام شده توسط رییس مجلس ملی نشان میدهد که ۸۵۵ ساختمان دچار خسارت شدهاند که از این تعداد، ۱۸۹ ساختمان بهطور کامل فرو ریخته است . این در حالی است که برآورد اولیه محققان ناسا با استفاده از دادههای ماهوارهای، تعداد ساختمانهای آسیبدیده یا تخریب شده را تا 58870 ساختمان تخمین میزند که نشان از نیاز به بررسی میدانی است .استان لاگوایرا به عنوان یکی از مناطق به شدت آسیبدیده معرفی شده و «تراژدی واقعی» توصیف شده است . فرودگاه بینالمللی سیمون بولیوار در حومه کاراکاس به دلیل آسیب شدید سازهای همچنان تعطیل است . همچنین استانهای یاراکوی، کارابوبو (شهر والنسیا) آراگوآ، میراندا و تروخیو نیز گزارشهایی از خسارت داشتهاند. تحلیلهای اولیه و گزارشهای میدانی نشان میدهد که ساختمانهای ساخته شده قبل از دهه ۱۹۷۰ که تحت ضوابط لرزهای سختگیرانهتری ساخته نشدهاند، بیشترین آسیب را دیدهاند. این سازهها که اغلب از بتن غیرشکلپذیر یا بنایی غیرمسلح هستند، فاقد آرماتور فولادی کافی برای جذب انرژی لرزهای بوده و در نتیجه، مکانیسم فروپاشی عمودی (پنکیکوار) در بسیاری از آنها مشاهده شده است .سکونتگاههای غیررسمی در دامنههای تپه که فاقد هرگونه مهندسی سازهای هستند، به شدت در معرض فروپاشی قرار گرفتهاند . بیشتر مردم مناطق آسیبدیده در خانههای آجری غیرمسلح زندگی میکنند که مستعد لغزش در هنگام لرزشهای شدید هستند . وقوع دو زمینلرزه با بزرگی ۷.۲ و ۷.۵ در فاصله کمتر از یک دقیقه و در ژرفای کم (۱۰ تا ۲۰ کیلومتری) باعث آزادسازی انرژی عظیم در نزدیکی سطح زمین شده است . همچنین نزدیکی کانونها به کاراکاس و تراکم بالای جمعیت، شدت تخریب را افزایش داده است . طبق گزارشهای اولیه تا ۳۰ ژوئن، هیچ گزارش رسمی یا تایید شدهای مبنی بر فروریختن یا آسیب شدید به ساختمانهای ساخته شده توسط شرکتهای ساختمانی ایرانی در پروژههای مسکن اجتماعی (مانند شهرکهای اقماری در ایالت کارابوبو) وجود ندارد. همچنین اطلاعاتی در مورد وضعیت سازههای ساخته شده توسط شرکتهای خارجی دیگر مانند نوئل وست لین یا مشارکت شرکتهای نفتی (شورون، انی، رپسول) در دسترس نیست. اگرچه پروژههای مسکن اجتماعی ایران در نزدیکی والنسیا (ایالت کارابوبو) متمرکز بودهاند و این منطقه در مجاورت کانونهای زلزله قرار داشته، اما گزارشهای خسارت از والنسیا عمدتا به آسیبهای غیرسازهای و معماری مانند ترکخوردگی دیوارها، ریزش گچ و آسیب به نما اشاره دارد . با این حال، برخی گزارشها از تخریب کامل یک ساختمان ۲۲ طبقه در منطقه آلتامیرا و یک ساختمان ۱۴ طبقه در لاگوایرا حکایت دارد که نشان از شدت بالای خسارت در برخی نقاط دارد .سرمایهگذاری اندک در زیرساختها و رعایت نشدن اصول مهندسی آن هم برای سالهای متمادی، عامل اصلی آسیبپذیری شدید ساختمانها در برابر این زلزله فاجعهبار بوده است.