پیام ویژه - یک جامعهشناس و استاد دانشگاه به خبرآنلاین گفت: ساختار حکمرانی دیگر قادر به دریافت پیامهای جامعه نیست و قدرت یادگیری و سازگاری خود را از دست داده است.
مقصود فراستخواه جامعهشناس، در خصوص مهمترین چالش جامعه ایران، از شکلگیری شکاف میان زندگی و سیاست سخن گفت و تأکید کرد که این وضعیت باعث اختلال در نظام تصمیمگیری کشور شده است.
فراستخواه گفت: مهمترین تضاد جامعه امروز ایران، شکاف میان شکل حکمرانی و زندگی واقعی مردم است. در درون جامعه یک زندگی پویا جریان دارد، اما ساختارهای حکمرانی، سیاستگذاری و مدیریت دیگر قادر نیستند با این زندگی همراه شوند و به آن خدمات ارائه دهند.
او افزود: وقتی شکل حکمرانی با محتوای زندگی اجتماعی تضاد پیدا میکند، بحران آغاز میشود. این بحران در ایران نیز طی سالهای گذشته به وضعیتی مزمن تبدیل شده و اکنون آثار آن در حوزههای مختلف قابل مشاهده است.
این جامعهشناس با استفاده از استعاره شبکه عصبی برای توصیف نظام تصمیمگیری، اظهار کرد: شبکه عصبی سیستم دیگر درست کار نمیکند. سیناپسهای لازم برای انتقال اطلاعات میان جامعه و ساختار حکمرانی مختل شده و سیستم دیگر قادر نیست پیامهای جامعه را دریافت کند.
فراستخواه ادامه داد: این اختلال تنها به ارتباط حکومت با جامعه محدود نمیشود، بلکه حتی در درون خود سیستم نیز قابل مشاهده است؛ به گونهای که ساختار تصمیمگیری نمیتواند از عقلانیت کارشناسان، مدیران میانی و ظرفیتهای بروکراتیک خود نیز استفاده کند.
او با بیان اینکه چنین وضعیتی قدرت محاسبه عقلانی را از نظام تصمیمگیری سلب میکند، گفت: وقتی سیستم نتواند از عقلانیت درونی خود استفاده کند، دیگر قادر به تشخیص سود و زیان کشور، آینده جامعه و حتی منافع خود نیز نخواهد بود.
به گفته فراستخواه، نتیجه این روند آن است که نظام تصمیمگیری توان یادگیری عمیق و سازگاری خلاق با تحولات داخلی و خارجی را از دست میدهد و در نهایت، امر سیاسی بر امر سیاستگذاری غلبه میکند؛ موضوعی که باعث میشود شواهد عینی و واقعی جامعه در فرآیند تصمیمگیری نادیده گرفته شود.