پیام ویژه - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
نشریه واشنگتنپست در گزارشی مینویسد که چشمانداز جنگ اوکراین در هفتههای اخیر به شکل محسوسی تیرهتر شده است. کییف زیر فشار توان هوایی روسیه قرار گرفته و با کمبود شدید نقدینگی، موجی از اتهامات فساد، اختلافات سیاسی داخلی جدید و خستگی فزاینده حامیان بینالمللی خود مواجه است.
در میان حملات مداوم پهپادی و موشکی روسیه، دو کمبود بیش از همه موجب نگرانی شدهاند: کمبود موشکهای رهگیر پدافند هوایی و یک شکاف غیرمنتظره ۲۷ میلیارد دلاری در بودجه که مقامهای اوکراینی میگویند باید تا پایان سال جبران شود.
دونالد ترامپ روز یکشنبه فشار تازهای وارد کرد و از ولودیمیر زلنسکی خواست حمله به پالایشگاههای نفت روسیه را متوقف کند، زیرا قیمت گازوئیل در جهان افزایش یافته است. این درخواست عملاً به معنای آن است که اوکراین باید از یکی از مؤثرترین راهبردهای خود برای دفاع در برابر تهاجم روسیه صرفنظر کند.
ترامپ هنگام حضور در ایرلند برای تماشای مسابقات گلف اوپن ایرلند گفت: «آقای زلنسکی باید یک کار انجام دهد. او باید حمله به سوخت دیزل در روسیه را متوقف کند. ما با آقای زلنسکی درباره این موضوع صحبت کردیم. اهداف بسیار دیگری وجود دارد. به سوخت دیزل حمله نکنید، چون این کار به مردم آسیب میزند، به جهان آسیب میزند.»
ترامپ روز سهشنبه با پوتین گفتوگو کرد. اظهارات ترامپ درباره گازوئیل نشاندهنده نگرانی او درباره قیمت بنزین در ایالات متحده بود؛ جایی که قیمت گازوئیل در روزهای اخیر به رکوردهای تاریخی رسیده است.
فشار همزمان بر سیستم پدافندی و سیستم مالی اوکراین
زلنسکی گفته است روسیه اکنون ماهانه ۱۴۰ موشک بالستیک تولید میکند. از اواخر ماه آگوست، سیلی از موشکها و پهپادها بر پایتخت اوکراین فرود آمدهاند و پدافند هوایی این کشور بیش از پیش در حفاظت از مردم در برابر زرادخانه عظیم روسیه ناتوان شده است. به گفته او برای رهگیری این موشکها، اوکراین به نسبت ۲ به ۱ نیاز دارد؛ یعنی ۲۸۰ موشک رهگیر. او همچنین اعلام کرد که برای «ماههای دشوار و سرد پیش رو» خواستار صدها فروند از این موشکها از ذخایر آمریکا و اروپا شده است.
او گفت: «با تمام احترامی که برای اروپاییها قائلم، آنها کمکهای بسیار زیادی ارائه کردهاند و ما قدردان آن هستیم، آنها باید این موشکها را در اختیار ما قرار دهند تا به نجات جان انسانها کمک کنند.»
کشورهای اروپایی در طول جنگ پدافند هوایی در اختیار اوکراین قرار دادهاند، اما به دلیل نگرانی درباره دفاع خودشان در شرایط کمبود جهانی این تجهیزات، تمایلی به برداشت بیشتر از ذخایر خود نداشتهاند. درخواست زلنسکی برای موشکهای رهگیر در حالی مطرح شده که بحران بودجه در کشورش اصطکاک جدی میان اوکراین و کشورهای اروپایی ایجاد کرده است؛ کشورهایی که از زمانی که ترامپ در آغاز دوره دوم ریاستجمهوری خود کمک مستقیم آمریکا را متوقف کرد، به اصلیترین منبع تأمین مالی اوکراین تبدیل شدهاند.
خبر مربوط به کسری بودجه اوکراین، مقامهای اروپایی را نگران کرد؛ مقامهایی که تصور میکردند نیازهای بودجهای کییف برای امسال و سال آینده را عمدتاً با بستهای بیش از ۱۰۰ میلیارد دلاری تأمین کردهاند.
زمانبندی این مسئله برای بروکسل بهویژه دشوار است، زیرا اتحادیه اروپا اکنون درگیر مذاکرات درباره بودجه گسترده چندساله خود است و احزاب ملیگرا و منتقد اوکراین، مانند حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD)، نیز در حال قدرت گرفتن هستند.
دو دیپلمات گفتند سیاستگذاران اروپایی انتظار داشتند با طولانیشدن جنگ و تغییر شرایط میدان نبرد، مقداری انحراف از پیشبینیهای بودجهای ایجاد شود، اما انتظار چنین کسری بزرگ و آن هم در این زمان را نداشتند. مقامهای اتحادیه اروپا میگویند پرسشهای جدی درباره نحوه محاسبه رقم ۲۷ میلیارد دلار دارند.
علت کسری بودجه اوکراین: فساد یا هزینه سنگین جنگ؟
رهبران اروپایی جنگ را نبردی حیاتی برای امنیت کشورهای خود توصیف کردهاند، اما باید میان نیازهای دولت زلنسکی و الزامات سیاسی داخلی خود تعادل برقرار کنند؛ از جمله نارضایتی عمومی از افزایش هزینههای زندگی که جنگهای اوکراین و خاورمیانه آن را افزایش دادهاند.
در همین حال، دولت اوکراین با عجله تلاش کرده است درباره این کسری توضیح دهد تا از اتهام سوءاستفاده از منابع جلوگیری کند؛ اتهاماتی که پس از مجموعهای از تحقیقات بزرگ درباره فساد در سطوح بالای دولت و شواهد مربوط به قراردادهای تسلیحاتی متقلبانه یا پرهزینه، کییف را تحت فشار قرار دادهاند. دادستان کل اوکراین هفته گذشته پس از آنکه بازرسان در ارتباط با اتهامات مربوط به مراکز تماس غیرقانونی دفتر او را مورد بازرسی قرار دادند، استعفا کرد.
مقامها و اقتصاددانان تأکید دارند که این کسری عمدتاً ناشی از افزایش هزینههای جنگ طولانی و مبتنی بر فناوری بوده است. گلیب ویشلینسکی، اقتصاددان اوکراینی و رئیس مرکز راهبرد اقتصادی، یک اندیشکده مستقل، گفت تا پایان ماه ژوئن میان کییف و شرکای بینالمللی آن این درک وجود داشت که اوکراین در سال ۲۰۲۷ با یک شکاف بزرگ بودجهای مواجه خواهد شد، اما در سال ۲۰۲۶ چنین مشکلی نخواهد داشت.
ویشـلینسکی آشفتگی پس از برکناری میخائیلو فدوروف، وزیر دفاع، از سوی زلنسکی را یکی از عوامل این وضعیت دانست، اما افزود کاهش کمکهای نظامی بینالمللی نیز نیاز کییف به هزینهکرد بیشتر برای تسلیحات را افزایش داده است. او همچنین به تصمیم برای افزایش حقوق نظامیان در تابستان اشاره کرد و گفت این افزایش «در ابتدا در بودجه پیشبینی نشده بود، اما مدتها بود که باید انجام میشد.»
ویشـلینسکی همچنین شرکای بینالمللی اوکراین را مقصر دانست و مذاکرات بودجهای را به «یک بازار ترکیهای تشبیه کرد؛ جایی که خریدار میخواهد تا حد امکان کمتر پول بدهد، اما کالا دائماً در حال تغییر است. همه انتظار داشتند وام اتحادیه اروپا تمام نیازهای اوکراین را پوشش دهد. اما این اتفاق نیفتاد. آنها میخواهند تا حد امکان پول کمتری خرج کنند.»
اوریزیا لوتسویچ، رئیس «انجمن اوکراین» در اندیشکده چتم هاوس در لندن، به تأخیر در پرداخت کمکهای بینالمللی اشاره کرد و گفت پرداخت چندین میلیارد دلار دستکم با تأخیر مواجه شده است. او در مصاحبهای گفت: «تصویر بسیار پیچیدهتر از صرفاً یک کسری بودجه است. اقتصاد اوکراین همین حالا نیز به دلیل کاهش صادرات غلات و حملات روسیه به انبارهای لجستیکی، تحت فشار عظیمی قرار دارد. همه این عوامل در کنار یکدیگر اثر مرکبی ایجاد میکنند.»