پیام ویژه - تسنیم / در حالی که هر سال با نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی، موضوع «شهریه» مدارس غیردولتی به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها تبدیل میشود، روایت برخی والدین از مبالغی که برای ثبتنام فرزندانشان در شماری از مدارس خاص و برند پایتخت مطالبه میشود، از ارقام چندصد میلیون تومانی حکایت دارد؛ مبالغی که در کنار هزینه سرویس و سایر خدمات آموزشی، هزینه تحصیل یک دانشآموز را بسیار چشمگیر میکند.
روایت برخی والدین از هزینههای چندصد میلیون تومانی برای یک سال تحصیلی، پرسشهایی جدی درباره نسبت شهریه با خدمات واقعی مدرسه، میزان شهریه مصوب و سهم هزینههای فوقبرنامه ایجاد کرده است.
در حالی که شهریه مدارس غیردولتی باید در چارچوب ضوابط آموزشوپرورش تعیین شود، گزارشهای منتشرشده درباره شهریه مدارس در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ نشان میدهد موضوع افزایش شهریه و نحوه محاسبه هزینههای جانبی همچنان محل بحث است. حتی در برخی گزارشها، خانوادهها از سنگینی شهریه مدارس غیردولتی و تمایل به بازگرداندن فرزندانشان به مدارس دولتی گفتهاند.
برای ثبتنام فرزندم باید چند ماه حقوقم را کنار بگذارم
مادر فرانک کلاس دهم منطقه یک تهران با اشاره به هزینه بالای تحصیل فرزندش میگوید: «ما مدرسه خاص را به این دلیل انتخاب کردیم که تصور میکردیم کیفیت آموزشی بالاتری دارد، اما وقتی هزینهها را جمع میکنیم، میبینیم رقم نهایی خیلی بیشتر از چیزی است که در ابتدا تصور میکردیم. شهریه اصلی یک طرف است و بعد هزینه سرویس، غذا، کلاسهای فوقبرنامه، اردو و برنامههای مختلف هم اضافه میشود.»
او ادامه میدهد: «برای خانوادهای که درآمد متوسط دارد، پرداخت چندصد میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند واقعاً سنگین است. اگر دو فرزند مدرسهای داشته باشید، این رقم عملاً به یک هزینه بسیار بزرگ سالانه تبدیل میشود.»
شهریه اعلامی با مبلغ نهایی فرق دارد
مادر رضا از دانشآموزان یکی از مدارس غیردولتی تهران نیز معتقد است: «آنچه خانواده در ابتدای ثبتنام درباره شهریه میشنود، الزاماً همان مبلغی نیست که در نهایت پرداخت میکند. وقتی برای ثبتنام مراجعه میکنیم، معمولاً درباره شهریه مصوب صحبت میشود، اما در ادامه خدمات مختلفی معرفی میشود که بسیاری از آنها عملاً برای دانشآموز ضروری است. خانواده اگر بخواهد فرزندش از برنامههای مدرسه عقب نماند، مجبور میشود آنها را هم انتخاب کند.»
این والد ادامه میدهد: «مشکل ما این است که یک عدد شفاف و نهایی نمیدانیم که قرار است در طول سال چقدر هزینه کنیم. وقتی سرویس، غذا، کلاسهای آموزشی، آزمونها و برنامههای مختلف را اضافه میکنید، هزینه نهایی میتواند بسیار بیشتر از شهریه پایه باشد.»
آموزش خوب نباید به کالای لوکس تبدیل شود
مادر آروشای کلاس نهم نیز با انتقاد از فاصله ایجادشده میان شهریه برخی مدارس و توان اقتصادی خانوادهها میگوید: «قبول دارم که مدرسه غیردولتی هزینههایی دارد و حقوق معلم، امکانات و نگهداری مدرسه رایگان نیست، اما سؤال این است که مرز شهریه منطقی کجاست؟ وقتی صحبت از چندصد میلیون تومان برای یک سال تحصیل میشود، دیگر باید دقیقاً مشخص باشد خانواده در ازای این مبلغ چه خدماتی دریافت میکند.»
او تأکید میکند: «نباید شرایط به شکلی باشد که آموزش باکیفیت تبدیل به کالایی لوکس شود که فقط خانوادههای بسیار متمکن امکان استفاده از آن را داشته باشند.»
بازار رقابت برای ورود به مدارس برند
برخی والدین معتقدند در سالهای اخیر، شهرت مدارس و نتایج کنکور و آزمونهای ورودی باعث شکلگیری نوعی بازار رقابتی در میان مدارس خاص شده است؛ بازاری که در آن نام مدرسه، سابقه قبولیها و تبلیغات آموزشی میتواند بر تصمیم خانوادهها تأثیر بگذارد.
مادر آروشا ادامه میدهد «بعضی خانوادهها تصور میکنند اگر فرزندشان را در مدرسهای با اسم و برند معروف ثبتنام کنند، حتماً آینده تحصیلی او تضمین میشود. همین موضوع باعث شده تقاضا برای این مدارس بالا برود و بعضی خانوادهها حتی با فشار مالی زیاد حاضر شوند هزینه را پرداخت کنند. گاهی خانواده به خاطر نگرانی از اینکه فرزندش از بقیه عقب بماند، مجبور میشود هزینهای را بپذیرد که واقعاً توان پرداخت آن را ندارد.»
روایت سایر خانوادهها از وضعیت شهریه مدارس نیز نشان میدهد فاصله میان مبالغ پرداختی سال گذشته و امسال در برخی مدارس قابل توجه است.
به گفته یکی از والدین، شهریه مدرسه پسرش که سال گذشته در پایه ششم ابتدایی ۹۰ میلیون تومان بوده، امسال ابتدا ۲۱۰ میلیون تومان اعلام شد و در نهایت با اعمال تخفیف به ۱۸۰ میلیون تومان رسیده است؛ این مدرسه در منطقه ۴ تهران قرار دارد.
در مورد دیگری، شهریه یک دانشآموز پایه پنجم ابتدایی در منطقه ۸ که سال گذشته ۱۱۰ میلیون تومان بوده، برای سال تحصیلی جدید ۲۰۰ میلیون تومان اعلام شده که به گفته خانواده فعلا با تخفیف به ۱۸۰ میلیون تومان رسیده است.
همچنین خانواده یک دانشآموز دختر پایه یازدهم در محدوده قائممقام منطقه ۶ تهران میگوید شهریه پرداختی آنها در سال گذشته ۱۳۰ میلیون تومان بوده که با احتساب ۲۰ میلیون تومان هزینه صبحانه، مجموع پرداختی به ۱۵۰ میلیون تومان رسیده است. این خانواده برای سال تحصیلی جدید تاکنون با مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان شهریه مواجه شده؛ مبلغی که هزینههایی مانند اردو و برخی برنامههای دیگر را شامل نمیشود و این هزینهها جداگانه از خانواده دریافت خواهد شد.
در این خصوص احمد محمودزاده رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی اعلام کرد: شهریه مدارس با فوقبرنامه و فعالیتهای دیگر و فعالیتهای آموزشگاهی باید جدا در نظر گرفته شود و گفت: هزینه لباس، غذا، سرویس ایاب ذهاب و اردو جداست که با مصوبه انجمن اولیاء و مربیان انجام میپذیرد. آموزش زبان خارجه نیز جزو شهریههای مدرسه نیست بلکه فعالیتی آموزشگاهی حساب میشود.
وی با بیان اینکه بالاترین سقف شهریه مربوط به تهران است افزود: در دوره ابتدایی شهریه مدرسه همراه با فوق برنامه، ۱۷۲ میلیون، در متوسطه اول به همراه فوق برنامه ۲۰۰ میلیون تومان و در متوسطه دوم به همراه فوق برنامه ۲۲۰ میلیون تومان است که مدارس خاص هم مشمول آن میشوند. اگر والدین با شهریهای متفاوت با این ارقام مواجه شدند در سامانه گزارش و یا شکایت کنند، همچنین میتوانند حضوری به آموزش و پرورش منطقه مراجعه و تخلف را اعلام کنند.