پیام ویژه - ایرنا / مدیرکل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه بیش از ۱۳ درصد سالمند دارد، گفت: تهران رتبه سوم سالمندان را در کشور دارد و در یک محله چهار هزار و ۵۰۰ سالمند داریم که ۱۵ درصد آنها منزوی بوده یا تنها زندگی می کنند.
حمید صائب عصر شنبه در نشست خبری هفته سالمند که در ایوان شمس برگزار شد از رها کردن سالمندان صحبت کرد و افزود: می بینیم که سالمند را در گوشه ای از شهر رها کردند ، پویش «سایهتون مستدام» را در این هفته انجام می دهیم تا به سالمندان در خانواده ها ارج داده شود.
عضویت ۷۰ هزار سالمند تهرانی در «کانون جهاندیدگان»
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به ضرورت تحقق «شهر دوستدار سالمند»، از فعالیت شبکه مردمی «کانون جهاندیدگان» با بیش از ۷۰ هزار عضو در پایتخت خبر داد و گفت: با توجه به روند شتابان سالمندی جمعیت، در سال ۱۴۳۰ بیش از یکسوم جمعیت کشور را سالمندان تشکیل خواهند داد.
صاحب در تشریح برنامههای مدیریت شهری در حوزه سالمندی اظهار داشت: رویکرد شهرداری تهران در دوره جدید، گذار از یک نهاد صرفاً خدمترسان به نهادی است که با توانمندسازی مردم و جلب مشارکت گروههای هدف، زمینهساز همافزایی اجتماعی باشد. بر همین اساس، دبیرخانه «شهر دوستدار سالمند» در شهرداری تهران طراحی شده است تا حضور و نقشآفرینی سالمندان در مدیریت شهری ارتقا یابد.
وی با بیان اینکه شبکه «کانون جهاندیدگان» با ابتکار عمل خود سالمندان و بدون چشمداشت مالی شکل گرفته است، افزود: شهرداری تهران در این ساختار نقش تسهیلگر و خدمتگزار را بر عهده دارد. در این کانونها، اعضا پیرامون مسائل و نیازهای خود تصمیمگیری میکنند و مدیریت شهری نیز با ارائه آموزشهای لازم و آشناسازی آنان با قوانین بالادستی، شرایط را برای مطالبهگری موثر سالمندان از نهادهای مختلف فراهم میکند
جامعه در آستانه بحران جمعیتی
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با هشدار نسبت به شاخصهای جمعیتی کشور گفت: ما در آستانه یک بحران جمعیتی هستیم و باید برای کاهش تبعات این تغییرات که نظام اقتصادی، اجتماعی و نیروی کار را تحت تأثیر قرار خواهد داد، برنامهریزی دقیقی صورت گیرد. طبق برآوردها، در سال ۱۴۳۰ بیش از یکسوم جمعیت کشور سالمند خواهند بود که این مسئله اهمیت توانمندسازی مردم و مشارکت خود سالمندان را دوچندان میکند.
صاحب تصریح کرد: برآورد فعلی از جمعیت سالمندان تهران، حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر است که تعداد کنونی اعضای کانونهای جهاندیدگان (۷۰ هزار نفر) نسبت به این آمار پایین است؛ لذا توسعه کمی و کیفی این کانونها در محلات مختلف تهران از برنامههای اولویتدار این اداره کل است.
اهداف برنامههای هفته ملی سالمندان
وی درباره اهداف برنامههای هفته گرامیداشت ملی سالمندان نیز اظهار داشت: تبیین و تکریم منزلت و شأن سالمندان به عنوان سرمایههای اجتماعی و انسانی، نخستین هدف ماست؛ چرا که سالمندان نباید به دلیل محدودیتهای جسمی از چرخه جامعه کنار گذاشته شوند، بلکه باید از تجربه و دانش آنان بهره برد.
این مقام مسئول در شهرداری تهران، «ایجاد نشاط اجتماعی» و «حساسسازی سیاستگذاران و نسلهای جوان نسبت به مسئله سالمندی» را از دیگر اهداف کلان مدیریت شهری دانست و گفت: در همین راستا، پویش «به وقت قدردانی» با هدف شناسایی و یاریرسانی به سالمندان تنها و منزوی در محلات طراحی و اجرا شده است.
صاحب ادامه داد: هدف نهایی ما افزایش مشارکت اجتماعی سالمندان در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و تبدیل تجربیات آنان به پشتوانهای برای مدیریت بهینه شهر است.
وی در تبیین اولویتهای سلامتمحور شهرداری تهران اظهار داشت: نگاه صرفاً کالبدی و مهندسیمحور به شهر، یک رویکرد غیرجامع است. برای رسیدن به یک زیستبوم شهری سالم، باید شرایطی فراهم شود که مردم به عنوان مهمترین سرمایه انسانی و ارکان شهروندی، در تمامی فرآیندها مشارکت داشته باشند.
وی افزود: این مشارکت نباید محدود به یک بازه زمانی خاص باشد، بلکه باید از نقطه شروع یعنی تحلیل شرایط زندگی و شناسایی آسیبهای اجتماعی آغاز شده و تا مراحل نهایی سیاستگذاری، اجرا و پایش ادامه یابد.
وی خاطرنشان کرد: یکی از غفلتهای اساسی در رویکردهای گذشته، محدود کردن برنامهریزیهای شهری به مسائل کالبدی و نادیده گرفتن ابعاد اجتماعی است؛ از این رو برای تغییر این روند، شهروندان باید به عنوان ارکان اصلی، در تمامی مراحل سیاستگذاری، برنامهریزی، اجرا و پایش حضور فعال داشته باشند.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با انتقاد از رویکردهای دستوری و از بالا به پایین تصریح کرد: ما نباید به جای مردم تصمیم بگیریم و سپس آن را اجرا کنیم؛ همچنین خودارزیابی و نمره دادن به عملکرد خود بدون در نظر گرفتن بازخورد شهروندان، خطایی راهبردی است که باید اصلاح شود.
صائب ادامه داد: توانمندسازی شهروندان و واگذاری نقش فعال به آنان در نظام مدیریت سلامت شهری، تنها راهکار دستیابی به توسعه پایدار اجتماعی و افزایش رضایتمندی عمومی در کلانشهر تهران است.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اشاره به چالشهای جدی ناشی از تداخل وظایف دستگاههای اجرایی، بر ضرورت استقرار «مدیریت واحد شهری» در مراحل مطالعه، سیاستگذاری و برنامهریزی تأکید کرد.
وی تشریح چالشهای پیشروی مدیریت کلانشهر تهران اظهار کرد: یکی از آسیبهای جدی که در حال حاضر نظام برنامهریزی کشور با آن مواجه است، موضوع «موازیکاری» دستگاههای مختلف در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و بهویژه سلامت است.
وی با انتقاد از عملکرد جزیرهای نهادهای مسئول افزود: در حال حاضر شاهد آن هستیم که گاهی دهها نهاد بهصورت همزمان و مستقل در موضوعات واحد اجتماعی و فرهنگی برنامهریزی میکنند، بدون آنکه از اقدامات و طرحهای یکدیگر اطلاع و همافزایی داشته باشند. این ناهماهنگی، اتلاف منابع و کاهش اثربخشی برنامهها را در پی دارد.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران تصریح کرد: برای برونرفت از این وضعیت، باید به سمت مدل «مدیریت واحد شهری» حرکت کنیم. در این الگو، باید یک مرجع مشخص متولی برنامهریزی و سیاستگذاری در شهر باشد؛ هرچند الزامی وجود ندارد که لزوماً شهرداری این نقش را بر عهده بگیرد، اما وجود یک متولی واحد برای یکپارچهسازی فرآیندها ضروری است.
صائب با بیان اینکه سلامت شهروندان تنها در درمان خلاصه نمیشود، یادآور شد: بخش مهمی از مقوله سلامت، ریشه در عوامل اجتماعی و فرهنگی دارد که متأسفانه به دلیل ساختار پراکنده فعلی، توجه بایسته به آن نمیشود. استقرار مدیریت واحد شهری میتواند با همراستا کردن اقدامات دستگاهها، زمینه را برای ارتقای سلامت جامعه و کاهش آسیبهای اجتماعی فراهم آورد.
تأکید بر «تکریم خانواده شهدا» و «تحول ساختاری در سراهای زندگی
مدیرکل سلامت شهرداری تهران با اعلام خبر برگزاری جشن میلاد پیامبر اکرم (ص) با حضور شهردار تهران، از تغییر رویکرد «سراهای زندگی» در پایتخت خبر داد و گفت: برنامهریزیها به سمتی حرکت میکند که این مراکز از ارائه خدمات منفعل، به کانونهای فعال و اثرگذار در متن جامعه تبدیل شوند.
وی در تشریح برنامههای پیشرو، با اشاره به اهمیت آسیبشناسی عملکردها در حوزه سلامت و امور اجتماعی، اظهار کرد: ما با ایجاد فضاهای تحلیلی و کارگاهی، شرایطی را فراهم کردهایم که همکاران ما بتوانند در فضایی تعاملی، به گفتوگو درباره مسائل محلی بپردازند.
در همین راستا، روز جمعه دهم ماه جاری، جشنی با محوریت میلاد باسعادت پیامبر اسلام (ص) با حضور شهردار محترم تهران برگزار خواهد شد. بخش مهمی از این مراسم به تکریم و گرامیداشت خانوادههای معظم شهدا، بهویژه والدین سالخورده شهدای شاخص دوران دفاع مقدس اختصاص یافته است که نمادهای صبر و ایثار در جامعه ما هستند.
مدیرکل سلامت شهرداری تهران به تحول در کارکرد مراکز این اداره اشاره کرد و گفت: ما در حال تغییر بنیادین در عملکرد «سراهای زندگی» (فرهنگسراهای سابق) هستیم. سیاست ما عبور از ارائه خدمات منفعل در این مراکز است. چرا که معتقدیم در حوزه سلامت و خدمات اجتماعی، باید رویکردی «فعال» و «میدانی» داشته باشیم تا بتوانیم تأثیر ملموستری بر کیفیت زندگی شهروندان بگذاریم.
صائب خاطرنشان کرد: این تحولات با هدف تبدیل «سراهای زندگی» به پایگاههایی پویا برای حضور و مشارکت حداکثری مردم در تمامی عرصههای سلامت اجتماعی طراحی شده است.