پیام ویژه - ایرنا / انتخابات میان‌دوره‌ای پارلمان انگلیس در حوزه سابق «کی‌یر استارمر» نخست‌وزیر پیشین این کشور، در حالی روز پنجشنبه آغاز شد که مساله فلسطین به یکی از محورهای اصلی رقابت انتخاباتی تبدیل شده و این رأی‌گیری را به آزمونی سیاسی برای سنجش توان دولت «اندی برنهام» در بازگرداندن آرای معترضان به سیاست‌های لندن در قبال رژیم صهیونیستی بدل کرده است.
رأی‌گیری در حوزه انتخابیه هولبورن و سنت‌پانکراس واقع در مرکز لندن از ساعت هفت صبح امروز پنجشنبه (۱۶ مهرماه ۱۴۰۵) آغاز شده و تا ساعت ۱۰ شب به وقت محلی ادامه خواهد داشت.
این انتخابات پس از استعفای کی‌یر استارمر از نمایندگی پارلمان برگزار می‌شود و ۱۵ نامزد برای تصاحب کرسی او رقابت می‌کنند.
در میان آنها نامزدهای احزاب کارگر، سبزها و کارگران انگلیس بیش از دیگران بر مساله فلسطین تمرکز دارند.
رسانه‌ها در انگلیس می‌گویند مساله غزه به یکی از موضوعات اصلی کارزار انتخاباتی تبدیل شده و نامزدها برای جلب حمایت رأی‌دهندگان، به‌ویژه در محله‌های مسلمان‌نشین، رقابت فشرده‌ای را آغاز کرده‌اند.
بر اساس گزارش‌ها، حامیان احزاب سبز و کارگران در اطراف مساجد حوزه انتخابیه به توزیع اعلامیه‌هایی پرداخته‌اند که بخش مهمی از محتوای آن به حمایت از فلسطین و انتقاد از سیاست حزب کارگر در قبال رژیم صهیونیستی اختصاص دارد.
حزب سبز با نامزدی زک پولانسکی رهبر این حزب و حزب کارگران با ریاست جورج گالووی می‌کوشند نارضایتی بخشی از رأی‌دهندگان از مواضع گذشته لندن در قبال جنگ غزه را به حمایت انتخاباتی تبدیل کنند.
همزمان حزب حاکم کارگر به رهبری اندی برنهام تلاش می‌کند موقعیت خود را پس از ماه‌ها کاهش حمایت رأی‌دهندگان چپ‌گرا ترمیم کند.
تحلیلگران در انگلیس می‌گویند که رأی‌گیری امروز نخستین آزمون جدی توان برنهام برای بازگرداندن اعتماد رأی‌دهندگانی است که در دوران نخست‌وزیری استارمر، به‌ویژه به دلیل جنگ غزه، از حزب کارگر فاصله گرفتند.
در واقع رقابت در این حوزه نشان می‌دهد که چگونه مساله فلسطین در مدت سه سال گذشته از خیابان‌های لندن به متن رقابت‌های حزبی راه یافته و به یکی از عوامل اثرگذار بر صف‌بندی سیاسی انگلیس تبدیل شده است.
میراث استارمر و آرایی که بر سر غزه از دست رفت
برای درک اهمیت انتخابات امروز باید به ژوئیه ۲۰۲۴ بازگشت، زمانی که کی‌یر استارمر به‌رغم پیروزی قاطع حزب کارگر در انتخابات سراسری، در حوزه انتخابیه خود با کاهش چشمگیر حمایت رأی‌دهندگان روبه‌رو شد.
طبق آمار رسمی پارلمان انگلیس، استارمر در آن انتخابات ۱۸ هزار و ۸۸۴ رأی، معادل ۴۸.۹ درصد آرا را کسب کرد. سهم او از آرا نسبت به انتخابات قبلی ۱۷.۳ واحد درصد کاهش یافت.
در مقابل، اندرو فاینستاین نامزد مستقل و منتقد سرسخت سیاست‌های اسرائیل در غزه، با کسب هفت هزار و ۳۱۲ رأی و سهم ۱۸.۹ درصدی، در جایگاه دوم قرار گرفت. نامزد حزب سبز نیز چهار هزار و ۳۰ رأی به دست آورد.
فاینستاین کارزار خود را تا حد زیادی بر مخالفت با مواضع استارمر در قبال غزه بنا کرده بود. نتیجه انتخابات نشان داد که حتی در حوزه‌ای که سال‌ها از پایگاه‌های مطمئن حزب کارگر به شمار می‌رفت، مسئله فلسطین توانسته است بخشی از رأی‌دهندگان را به حمایت از یک نامزد مستقل سوق دهد.
این تحول به هولبورن و سنت‌پانکراس محدود نبود. در انتخابات سراسری سال ۲۰۲۴، چند نامزد مستقل حامی فلسطین در حوزه‌های سنتی حزب کارگر به پیروزی رسیدند و حمایت از این حزب در شماری از مناطق دارای جمعیت قابل‌توجه مسلمانان به‌شدت کاهش یافت.
تحقیقات صورت گرفته درباره الگوهای رأی‌دهی نشان می‌دهد که در ۲۱ حوزه انتخابیه با جمعیت مسلمان بالای ۳۰ درصد، سهم آرای حزب کارگر از ۶۵ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۳۶ درصد در سال ۲۰۲۴ سقوط کرد.
اکنون دو سال پس از آن انتخابات، فاینستاین دیگر نامزد نیست و حمایت خود را از زک پولانسکی اعلام کرده است. این تصمیم می‌تواند بخشی از آرای اعتراضی دوره گذشته را در اختیار سبزها قرار دهد، هرچند حضور جورج گالووی نیز معادله جلب حمایت رأی‌دهندگان طرفدار فلسطین را پیچیده‌تر کرده است.
رقابت سبزها و گالووی بر سر آرای حامیان فلسطین
زک پولانسکی رهبر حزب سبز انگلیس که شخصاً در انتخابات امروز شرکت کرده است، طی ماه‌های گذشته تلاش کرده از نارضایتی رأی‌دهندگان چپ‌گرا نسبت به عملکرد حزب کارگر بهره ببرد.
حزب سبز در انتخابات میان‌دوره‌ای فوریه ۲۰۲۶ در حوزه گورتون و دنتون در منچستر موفق شد یکی از کرسی‌های سنتی کارگر را تصاحب کند. هانا اسپنسر نامزد سبزها با کسب ۴۰.۷ درصد آرا پیروز شد و حزب کارگر با ۲۵.۴ درصد در جایگاه سوم قرار گرفت.
سبزها همچنین در انتخابات شوراهای محلی ماه مه، هر سه کرسی منطقه هولبورن و کاونت گاردن در شورای کامدن را به دست آوردند. این موفقیت‌ها زمینه حضور پررنگ‌تر حزب سبز در انتخابات امروز را فراهم کرده است.
با این حال، پولانسکی تنها رقیب حزب کارگر برای جذب رأی‌دهندگان معترض به سیاست‌های لندن درباره فلسطین نیست.
جورج گالووی سیاستمدار کهنه‌کار انگلیسی و رهبر حزب کارگران نیز شخصاً وارد این رقابت شده است. او از منتقدان دیرینه سیاست‌های رژیم صهیونیستی و حمایت‌های سیاسی و نظامی غرب از این رژیم به شمار می‌رود.
گالووی در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۴ در منطقه راچدیل با کارزاری که مسئله غزه محور اصلی آن بود، موفق شد به مجلس عوام راه یابد.
او در آن انتخابات از نارضایتی رأی‌دهندگان نسبت به مواضع احزاب اصلی انگلیس در قبال جنگ غزه بهره برد و پیروزی‌اش بازتاب گسترده‌ای در محافل سیاسی داشت.
اکنون گالووی می‌کوشد بار دیگر همین ظرفیت اعتراضی را به میدان انتخابات بکشاند. با این تفاوت که این بار علاوه بر حزب کارگر، با حزب سبزی رقابت می‌کند که خود را مدافع حقوق فلسطینیان معرفی کرده است.
به نوشته گاردین، گالووی از زمان آغاز کارزار انتخاباتی در انگلیس حضور نداشته و فعالیت‌های تبلیغاتی او عمدتاً از طریق شبکه‌های اجتماعی و هواداران محلی دنبال شده است.
حزب کارگران علاوه بر فلسطین، موضوعاتی مانند هزینه‌های زندگی، مسکن، انرژی، جنگ اوکراین و مخالفت با سیاست‌های ناتو را نیز در برنامه انتخاباتی خود برجسته کرده است.
حضور همزمان پولانسکی و گالووی نشان می‌دهد که آرای معترضان به سیاست‌های انگلیس درباره فلسطین دیگر در اختیار یک جریان واحد نیست و احزاب مختلف برای جلب حمایت این بخش از جامعه با یکدیگر رقابت می‌کنند.
مصوبه جنجالی سبزها درباره صهیونیسم
یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی روزهای منتهی به انتخابات، تصویب طرح «صهیونیسم نژادپرستی است» در کنفرانس سالانه حزب سبز در برایتون بود.
اعضای این حزب روز یکشنبه (۱۲ مهرماه ۱۴۰۵) با یک هزار و ۲۲ رأی موافق در برابر ۸۱۳ رأی مخالف، طرحی را تصویب کردند که بر اساس آن صهیونیسم به‌عنوان شکلی از نژادپرستی شناخته می‌شود.
این مصوبه همچنین از تشکیل یک کشور دموکراتیک در سراسر فلسطین تاریخی با حقوق برابر برای ساکنان آن حمایت می‌کند.
تصویب این طرح با انتقاد شدید سازمان‌های حامی اسرائیل و شماری از سیاستمداران انگلیسی روبه‌رو شد. برخی سازمان‌های یهودی نیز آن را مغایر با حقوق جامعه یهودیان دانستند. در داخل حزب سبز هم اختلافاتی بروز کرد و چهار نفر از پنج نماینده پارلمانی این حزب با مصوبه مخالفت کردند.
پولانسکی که خود یهودی است، در رأی‌گیری حضور نداشت و برای ادامه کارزار انتخاباتی به لندن بازگشته بود. او پس از تصویب طرح، ضمن تأکید بر ضرورت تفکیک مخالفت با سیاست‌های رژیم اسرائیل از یهودستیزی، از مواضع حزب خود در حمایت از حقوق فلسطینیان دفاع کرد.
او در بیانیه‌ای تأکید کرد که فشارهای حزب سبز در تغییر رویکرد دولت انگلیس نسبت به عملکرد رژیم اسرائیل در غزه مؤثر بوده است.
با وجود این، اختلافات داخلی بر سر مصوبه اخیر به یکی از چالش‌های انتخاباتی پولانسکی تبدیل شده است. مخالفان او این تصمیم را نشانه افراط‌گرایی می‌دانند و حامیان مصوبه بر این باورند که مخالفت با صهیونیسم باید از سطح شعارهای سیاسی فراتر رفته و به سیاست رسمی احزاب تبدیل شود.
این مناقشه نشان می‌دهد که مسئله فلسطین دیگر صرفاً موضوع اختلاف میان احزاب انگلیسی نیست، بلکه در درون جریان‌های سیاسی نیز بر سر حدود و شکل حمایت از حقوق فلسطینیان اختلاف‌نظر وجود دارد.
چرخش برنهام و تلاش برای بازگرداندن رأی‌دهندگان
در سوی دیگر این رقابت، اندی برنهام نخست‌وزیر انگلیس با مسئله‌ای روبه‌رو است که پیش‌تر به یکی از عوامل کاهش محبوبیت سلف او تبدیل شده بود.
استارمر در دوران رهبری حزب کارگر و سپس نخست‌وزیری، به دلیل مواضع دولتش در قبال جنگ غزه، بارها هدف انتقاد فعالان حامی فلسطین و بخشی از بدنه سنتی حزب قرار گرفت.
برنهام پس از جانشینی استارمر در ژوئیه ۲۰۲۶ تلاش کرده است با اتخاذ مواضع انتقادی‌تر نسبت به سیاست‌های رژیم صهیونیستی، فاصله ایجادشده میان حزب کارگر و بخشی از رأی‌دهندگان چپ‌گرا را کاهش دهد.
دولت او در ماه سپتامبر محدودیت‌هایی را علیه تجارت با شهرک‌های غیرقانونی اسرائیلی در کرانه باختری اعلام کرد. این تصمیم به تنش دیپلماتیک میان لندن و تل‌آویو انجامید و رژیم صهیونیستی در واکنش، خواستار تعطیلی کنسولگری انگلیس در شرق قدس شد.
با این حال، رویکرد دولت برنهام به معنای قطع مناسبات گسترده‌تر انگلیس با رژیم اسرائیل نبوده و اختلاف بر سر حدود اقدامات عملی لندن همچنان ادامه دارد.
یکی از رأی‌دهندگانی که پیش‌تر از حزب کارگر به سبزها گرایش پیدا کرده بود، در گفت‌وگویی اظهار داشت که مواضع انتقادی‌تر دولت جدید در قبال رژیم اسرائیل و تلاش برای نزدیک‌تر شدن به اتحادیه اروپا، او را نسبت به بازگشت به حزب کارگر مردد کرده است.
این موضوع برای برنهام اهمیت دارد، زیرا دولت او باید نشان دهد که تغییر رهبری حزب کارگر صرفاً جابه‌جایی چهره‌ها نبوده و می‌تواند اعتماد بخشی از رأی‌دهندگان ناراضی را بازگرداند.
ساگال عبدی‌ولی نامزد حزب کارگر در انتخابات امروز، رئیس شورای محلی کامدن و از چهره‌های فعال در سیاست شهری لندن است.
او در کودکی همراه خانواده خود از سومالی به انگلیس پناهنده شد و اکنون حزب کارگر تلاش دارد با برجسته کردن سابقه فعالیت‌های محلی او، موقعیت خود را در حوزه سابق استارمر حفظ کند.
از خیابان‌های لندن تا صندوق‌های رأی
تحولات انتخاباتی امروز را نمی‌توان جدا از موج اعتراض‌های گسترده حامیان فلسطین در انگلیس طی سه سال گذشته بررسی کرد.
از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون، لندن بارها صحنه راهپیمایی‌های گسترده علیه جنگ غزه، اعتراض به حمایت‌های سیاسی و نظامی غرب از رژیم صهیونیستی و مطالبه توقف ارسال تسلیحات به اسرائیل بوده است.
این اعتراض‌ها به‌تدریج از خیابان‌ها به دانشگاه‌ها، اتحادیه‌های کارگری، شوراهای محلی و سرانجام رقابت‌های انتخاباتی راه یافت. در نتیجه، احزابی که پیش‌تر می‌توانستند مسئله فلسطین را در حاشیه برنامه‌های خود قرار دهند، اکنون با رأی‌دهندگانی روبه‌رو هستند که مواضع آنها در قبال رژیم اسرائیل را یکی از معیارهای انتخاب سیاسی خود قرار می‌دهند.
البته فلسطین تنها موضوع مورد توجه رأی‌دهندگان نیست. هزینه‌های سنگین مسکن، افزایش اجاره‌بها، فشار اقتصادی بر خانوارها، خدمات عمومی و مسائل محلی نیز در کارزار انتخاباتی هولبورن و سنت‌پانکراس مطرح شده‌اند.
با این همه، تفاوت انتخابات امروز با بسیاری از رقابت‌های میان‌دوره‌ای گذشته آن است که مسئله‌ای مربوط به سیاست خارجی، به یکی از خطوط اختلاف میان جریان‌های اصلی و رقیب در سیاست داخلی انگلیس تبدیل شده است.
حزب کارگر می‌کوشد با تغییر رویکرد خود نسبت به رژیم اسرائیل، بخشی از اعتماد ازدست‌رفته را احیا کند. سبزها تلاش دارند نشان دهند که در حمایت از فلسطین از دولت پیش‌تر رفته‌اند و حزب کارگران به رهبری گالووی نیز مواضع هر دو جریان را ناکافی معرفی می‌کند.
این رقابت در حوزه‌ای جریان دارد که نزدیک به نیمی از جمعیت رأی‌دهنده آن در گروه سنی ۱۸ تا ۳۴ سال قرار دارند و بخش قابل‌توجهی از ساکنانش در خارج از انگلیس متولد شده‌اند.
هرچند گزارش‌های رسانه‌ای از بهبود موقعیت حزب کارگر در نظرسنجی‌های سراسری حکایت دارند، نتیجه انتخابات هولبورن و سنت‌پانکراس تا پایان شمارش آرا مشخص نخواهد شد. افزون بر تعیین نماینده جدید، میزان آرای هر یک از نامزدها می‌تواند تصویری از تغییر حمایت سیاسی در این حوزه ارائه دهد.
درواقع حوزه‌ای که استارمر زمانی با پشتوانه مطمئن حزب کارگر نمایندگی می‌کرد، اکنون به صحنه رقابت چند جریان بر سر جلب اعتماد رأی‌دهندگانی تبدیل شده است که مساله فلسطین را از خیابان‌های لندن به صندوق رأی آورده‌اند.
پرسش اصلی این است که آیا تغییر مواضع دولت برنهام برای بازگرداندن این رأی‌دهندگان کافی خواهد بود یا احزابی که طی سه سال گذشته بر مخالفت صریح‌تر با سیاست‌های رژیم صهیونیستی تأکید کرده‌اند، می‌توانند نارضایتی عمومی را به جایگاه سیاسی پایدارتری در ساختار قدرت انگلیس تبدیل کنند.