پیام ویژه - جماران / دولت ترامپ معتقد است ورق را در برابر ایران برگردانده است. ارزیابی واشنگتن این است که «تغییر مسیر تردد دریایی از طریق کریدور عمان، همراه با تغییر جهانی در جهت کاهش وابستگی به نفت خلیج فارس، اثربخشی اقدام تهران در بستن تنگه هرمز را کاهش داده است. همزمان، محاصره آمریکا توانایی ایران برای فروش نفت خود را محدود کرده است. از نگاه واشنگتن، نتیجه این وضعیت، شرایطی است که هزینههای بیشتری را بر ایران نسبت به آمریکا تحمیل میکند.»
محاسبه ایران عملاً نقطه مقابل محاسبات واشنگتن است. تهران نسبت به توانایی آمریکا برای تداوم عبور نفتکشهای VLCC از تنگه هرمز تردید دارد و معتقد است ترامپ ظرف دو تا سه هفته آینده چارهای جز بازگشت به تفاهمنامه اسلامآباد نخواهد داشت. ترامپ ممکن است در زمینه صادرات نفت پیشرفتهایی به دست آورده باشد، اما LNG و بسیاری از محصولات پتروشیمی، از جمله کودهای شیمیایی، همچنان قادر به خروج از خلیج فارس نیستند. به نظر میرسد تهران همچنین معتقد است همچنان توانایی متوقف کردن تردد نفتکشهای VLCC را دارد، اما فعلاً آگاهانه از انجام این کار خودداری میکند. محاسبه ایران این است که ضمن پرهیز از تشدید تنش، منتظر بماند و ببیند آیا کاهش گزینههای نظامی آمریکا در نهایت ترامپ را مجبور میکند به تفاهمنامه بازگردد یا خیر. بهطور خلاصه، تهران فعلاً بیش از حد نگران به نظر نمیرسد.
در میان انتخاب میان تسلیم یا تشدید تنش، ایران تقریباً بهطور قطع تشدید تنش را انتخاب خواهد کرد. حتی اگر ترامپ برتری اقتصادی را به دست آورده باشد، تهران همچنان معتقد است از برتری نظامی برخوردار است. گزینههای ایران از حملات شدیدتر به نفتکشهای VLCC تا حمله به خطوط لوله امارات که تنگه را دور میزنند و حتی احتمال تشدید دوباره تنش در دریای سرخ را شامل میشود.
در واقع، این فرض اشتباه ترامپ که ایران تسلیم را به جنگ ترجیح خواهد داد، یکی از عواملی بود که در وهله نخست آمریکا را به سمت تشدید درگیری سوق داد. جستوجوی مکرر واشنگتن برای یافتن نقطه شکست ایران، بارها به تشدید تنش به جای تسلیم تهران منجر شده است. دلیل چندانی وجود ندارد که انتظار داشته باشیم این بار الگو متفاوت باشد.
وقتی در زمان ضعف مذاکره نمیکنید، چون ضعیف هستید و در زمان قدرت نیز مذاکره نمیکنید، چون قدرتمند هستید، جنگ به وضعیت پیشفرض تبدیل میشود.